Dấu hiệu cho thấy hệ thống điện trong nhà đang quá tải

Phần lớn các vụ cháy nhà dân hiện nay đều bắt đầu từ những nguyên nhân rất quen thuộc: chập điện, quá tải điện hoặc thiết bị điện xuống cấp sau thời gian dài sử dụng. Điều đáng nói là trước khi xảy ra sự cố, hệ thống điện trong nhà thường đã phát ra nhiều dấu hiệu cảnh báo — nhưng vì quá quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày nên nhiều gia đình vô tình bỏ qua.

1. Aptomat thường xuyên nhảy dù không dùng quá nhiều thiết bị

Đây là một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất nhưng cũng thường bị xem nhẹ. Nhiều gia đình gặp tình trạng đang sử dụng điều hòa, máy nước nóng hoặc bếp điện thì aptomat bất ngờ ngắt điện. Ban đầu, nhiều người nghĩ đơn giản là do "điện yếu" hoặc thiết bị hoạt động không ổn định.

Tuy nhiên trên thực tế, aptomat nhảy liên tục thường là dấu hiệu cho thấy hệ thống điện đang phải chịu tải vượt quá khả năng thiết kế. Khi dòng điện vượt ngưỡng an toàn, aptomat sẽ tự ngắt để bảo vệ hệ thống khỏi nguy cơ chập cháy.

2. Ổ cắm hoặc dây điện nóng bất thường

Một ổ cắm điện bình thường chỉ hơi ấm khi sử dụng các thiết bị công suất lớn. Nhưng nếu bạn chạm vào và cảm thấy nóng rõ rệt, thậm chí có mùi khét nhẹ, đây là dấu hiệu rất đáng lưu ý.

Nhiều gia đình hiện nay có thói quen dùng chung một ổ cắm cho nhiều thiết bị như tủ lạnh, lò vi sóng, nồi chiên không dầu, ấm siêu tốc hoặc máy lạnh mini. Khi quá nhiều thiết bị hoạt động cùng lúc, lượng điện truyền qua dây dẫn sẽ vượt quá khả năng chịu tải.

3. Đèn trong nhà chập chờn hoặc sáng yếu bất thường

Nếu đèn trong nhà thường xuyên nhấp nháy, lúc sáng lúc tối hoặc giảm độ sáng khi bật thêm thiết bị điện khác, hệ thống điện có thể đang gặp vấn đề về tải hoặc kết nối.

Đây không đơn thuần là chuyện bóng đèn cũ. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân xuất phát từ việc dây dẫn đã xuống cấp hoặc nguồn điện trong nhà không còn ổn định do sử dụng vượt công suất thiết kế ban đầu.

Những căn nhà cũ cải tạo nhiều lần thường gặp tình trạng này khá phổ biến. Ban đầu hệ thống điện chỉ phục vụ nhu cầu cơ bản, nhưng sau nhiều năm lại phải "gánh" thêm điều hòa, máy nước nóng, bếp từ, máy giặt và hàng loạt thiết bị hiện đại khác.

4. Có mùi khét nhẹ gần khu vực điện

Một trong những dấu hiệu nguy hiểm nhất của hệ thống điện quá tải là xuất hiện mùi nhựa cháy hoặc mùi khét nhẹ quanh ổ điện, aptomat hoặc khu vực âm tường.

Mùi này thường xuất hiện khi lớp vỏ cách điện bắt đầu nóng chảy do nhiệt độ tăng cao. Nhiều trường hợp tia lửa điện âm thầm phát sinh bên trong nhưng chưa tạo thành cháy lớn nên gia chủ chủ quan và tiếp tục sử dụng.

Nếu phát hiện mùi khét bất thường, việc đầu tiên cần làm là ngắt nguồn điện và kiểm tra toàn bộ khu vực liên quan thay vì tiếp tục sử dụng như bình thường.

5. Dây điện cũ, đổi màu hoặc bong lớp vỏ bảo vệ

Hệ thống điện trong nhà cũng có tuổi thọ nhất định, đặc biệt với các căn nhà đã sử dụng nhiều năm nhưng chưa từng thay dây điện tổng. Khi dây điện bắt đầu đổi màu, cứng giòn, bong tróc lớp nhựa hoặc xuất hiện các vết nứt nhỏ, khả năng cách điện sẽ giảm đi đáng kể.

Nhiều gia đình có thói quen giấu dây điện sau tủ, sau trần hoặc đi âm tường nên gần như không kiểm tra định kỳ. Đến khi xảy ra sự cố mới phát hiện hệ thống đã xuống cấp nghiêm trọng từ lâu.

Vì sao nhà hiện đại lại dễ quá tải điện hơn trước?

So với vài năm trước, nhu cầu sử dụng điện trong mỗi gia đình hiện nay đã tăng rất mạnh. Một căn hộ hoặc nhà phố hiện đại có thể cùng lúc vận hành:

• Điều hòa không khí
• Máy giặt và máy sấy
• Bếp từ và máy nước nóng
• Tủ lạnh và thiết bị lọc không khí
• Hệ thống camera và hàng loạt thiết bị sạc điện tử

Trong khi đó, nhiều ngôi nhà cũ vẫn sử dụng hệ thống điện được thiết kế từ thời điểm nhu cầu tiêu thụ điện còn thấp hơn rất nhiều. Điều này khiến tình trạng quá tải trở nên phổ biến hơn, đặc biệt vào buổi tối hoặc mùa nắng nóng khi nhiều thiết bị hoạt động đồng thời.